WAT Röportajı: Fırat Güler

"Work&Travel" ile ilgili genel düşüncelerin neler, gidecek olan öğrencilere tavsiye eder misin?
Gidecek olan arkadaslara en buyuk tavsıyem cok guvendıgınız en az bır kısıyle en cok da ıkı kısıyle yola cıkın derım. Ehlıyetsız ve 21 yasından once gıtmenızı tavsıye etmıyorum cunku bar, dısko, ıckı, sıgara gıbı ozgurlukler 21 yasından once orda yasak. Gızlı gızlı yapmak zorundasınız. Mesela 21 yasından once gıdıp de las vegasa gıtme planlarınız varsa baska bır yer secın derım. Biraz gözünüz kara olmalı, çok aşırı plancı olmayın birçok durum orda şekilleniyor. Sizden birşey istendiğinde kapris yapan bir karakteriniz varsa, "Ben koosskoca üniversite öğrencisiyim bu işleri ben mi yapıcam?" gibi tripleriniz olacaksa bu işe hiç girişmeyin. Yeri geldiğinde yeri de paspaslıyacaksınız, çöpleri de değiştiriceksiniz, bulaşıkları da yıkıyacaksınız vb durumlar olucaktır.

Amerika'da hangi şehirde ve hangi iş pozisyonunda çalıştın, kısaca yaptığın işi bize anlatır mısın?
Gillette,WY calıstıgım sehir ve eyaletin kodu. Mc Donald's ta çalıştım kimseye Mc Donald'sta çalışmayı tavsiye etmiyorum bence sunulan iş seçenekleri arasındaki en zorlu ve zorlu olmasına karşın parası da ıç açıcı olmayan bir iş. Eğlence yönü de çok az.Bircok fast food mekanı olmasına karsın 24 saat acık olan tek yiyecek sektörüydü; yani 24 saat iş yapıyor, o derece iş yükü var. Ayrıca dükkan müşterilerinden ayrı arabalı geçişleri (Drive-Thru) dükkanın içindeki kadar müşteriye 300 saniyede siparişi yetiştirmek uzere yemek yapıyordum. Kısacası cok zorlu ve sıkıntılı bir işti.

Aylık kazancın ne kadardı?
İşe ilk başladıgımda saatlik ucretım 8.50 dolardı ama kira ve yemek masrafım da vardı. Mc'te calışırken bir öğün yemek hakkım vardı ayrıca ındırımlı de alışviş yapabiliyordum ama bir aydan sonra mc donalds'tan tıksınmeye başladıgım için onun bir faydası kalmadı. Daha sonra ikinci işi daha kolay bulurum diye Mc Donald'sta gece calışmaya karar verdım bu sekilde gündüzlerimi boşaltıp ikinci işi daha kolay bulurum diye düşündüm ve saatlik ucretim 9.50 dolar oldu. Ama bu kararın yanlış oldugunu sonradan farkettim cunku amerikada gece işi bulmak gündüz işinden daha kolay bence. Eğer gece çalışırım artı hafta sonları da işe giderim diyorsanız ıkıncı işi bulamamanız için bir neden yok. Ayrıca bu sizlere Türkiye'de önerdikleri saatlik ücretlerden daha fazlasını bulabileceksiniz.

Konaklaman nasıldı, nerde kaç kişi kaldınız ? Aylık ne kadar ödedin?
Konaklamanız eğer sizin patronunuz tarafından saglanıyorsa kalacak yer koşullarınız biraz işvereninize bağlı kaliyor. Örengin bizimki pek güzel değildi ama idare ederdi yalnız 3 odalı bir yerde 7 Türk yaşadık İngilizce açısından pek hoş olmadı. Ayrıca işveren kız erkek karışık kaldırma taraftarı değildi zannedersem performansı etkiler diye düşünüyordu :) iş anlaşması yaparken sakın "İşte çalıştıgım surece işverenin sağladıgı konaklama yerinde kalacagım." şekilde bir şart öne sürülüyorsa o işe girmeyin. Amerikada hayat size farklı tecrübeler yaşatabiliyor. Aylık bu kaldığım yer için 225 dolar ödedıim. Ancak bir Türk olarak insanın şu zoruna gidiyor: aynı yerde çalışan ruslar ve jamaikalılar daha güzel evlerde aynı fiyatta kalırken biz Türklere ellerindeki en kötülerini vermişlerdi. En azından fiyatta bi değişiklik yapabilirlerdi.

Birçok öğrenci Amerika'ya gittiğinde yemeklerden sıkıntı çektiğini belirtir, senin böyle bir sıkıntın oldu mu?
Amerikalıların damak zevki 5 para etmez. Biz burda akşamları kebaba, geceleri içkiden sonra çorbacıya giderken onlar mC donalds'a diger fast food restoranlarına gidiyorlar. Eminim en çok özleyeceğiniz şey yemeklerimiz olacaktır. Annenizin kıymetini kat be kat anlayacaksınız annenizi geçtim öğrenci evinizdeki bu da yemek mı dediğiniz yemekler biel gözünüzde tütecek. Bir simit-gazoza, bir ekmek arası köfteye "Olsaydı şimdi 20 dolar verirdim." diyebileceğiniz günler olabilir. Ordaki bir çok yiyecek hazır kututlarda, tatları bir başka, surekli soslu seyler yiyorlar ve tabiki domuz denilen bir gerçekleri var. Ama siz eğer bir Türk yemeği yaparsanız onlar parmaklarını yiyeceklerdir. Örneğin ben bir izmirli olarak çiğ köfte yaptım biraz acı geldi onlara ama ona rağmen acayip beğendiler.

Kazandığın para ile alışveriş yapma imkanın oldu mu? Gidecek olan öğrencilere bu konuda tavsiyelerin nelerdir?
Eğer yanınızda çok parayla gitmezseniz ve kazandığımla baya gezerim ve alışveriş yaparım düşünceniz varsa boş umutlarlaa geri dönmüş olursunuz. Benim en büyük tavsiyem güzel bir sehirde iş tercihinzi kullanın. Orda arkadaşlar edinin ve ucuz yerleri öğrenin. Ben iki iş yaptıgım için ve tatile para harcamadığım için alışveriş olarak her istediğimi aldım. Hatta cesaret edemeyen arkadaşlar için soyluyorum ben borc alarak gittim bunun ustune geri dondugumde 800 dolar borcumu da odedım. Bunun yanında laptop ve pahalı hediyeler alabildim ve yanımda da pahalı bir şehirde tatil yapıcak parayla döndüm. Benimle gelen arkadaşım bankadan 3000 TL kredi çekmişti. Onu odedi ustune laptop, hediyeler vb alışveriş yapabildi. Ama dediğim gibi biz gezmeye para harcamadık iyi bir plan yapmalısınız. Dediğim gibi bazı şeyler ordayken şekilleniyor herşeyi gitmeden tasarlayamazsınız.

Work&Travel bir kişisel gelişim programı biliyorsun ki sende ne gibi farklılıklar oldu, ne gibi deneyimler kazandığını hissediyorsun, gitmeden önceki halin ile karşılaştırabilir misin?
Ben ve arkadaşım inanılmaz bir hayat tecrübesi yaşadık herşeyin yanında bu tecrübenin değeri maddi olarak deger biçilemez. Kendimi daha yere sağlam basar biri olarak hissediyorum sorunlar karşısında soğukkanlılıkla kaarar verebileceğimi hissediyorum. yabancı ınsanlara karşı daha rahat kendimi ifade edebileceğimi düşünüyorum. Mutlaka yaşanması gereken bir tecrübe. Hani hayatın pişirmesi denilen bir durum vardır ya işte onun 3 ayda hızlandırılmış hali.

Biraz da bize gezip gördüğün yerleri anlatır mısın? Hangi şehirleri gezme fırsatın oldu? Gidecek olan öğrencilerimize mutlaka görülmesi gereken yerler hakkında tüyoların var mı?
İşte bu konuda pek yardımcı olamıyacağım cünkü ben bu konuda eksik kaldım maalesef. Ancak şunu soyleyebilirim, iş anlaşmanızı yaparken mutlaka gezmek istediğiniz zamanı planlayın ve işvereninizle Türkiyede anlaşma yaparken o süreyi hesaba katıp calışma tarihinizi belirleyin ve imzanızı o şekilde atın. Çünkü bazı ağızdan verilen sözler sonradan tutulmayabiliniyor. Tatil için bence çok yer görmektense az birkaç yer belirleyip oralarda uzun süre kalıp ordakı yaşamı tatmak daha mantıklı bu şekilde çok yer gezecem diye yolda gecireceginiz vakitlerde de tatil yapmış olursunuz.

Work&Travel programına katılmadan önce Amerika hakkında düşündükleri orada bulunduğun zaman içinde değişti mi? Şu an neler düşünüyorsun? Fırsatın olsa tekrar Amerika'ya gitmek ister misin?
Tabiki değişti. Mesela çok bir şey zannediyorsun gitmeden ordakileri, gözünde büyütüyorsun. Ama emin olun sizler daha çok akıllı ve bilgilisiniz. Herşeyin ustesinden gelebilecek keskın zekaya sahipsiniz. Kendinize güvenmekten sakın kaçınmayın. Eğer bir Türk inglizce seviyesini, bir amerikalıyı rahat anlayabilecek ve durumlara cevap verebilecek kadar geliştirirse emin olun bizim partik ve kurnaz zekamızla hiçbir şekilde başa çıkamazlar. Oraya gitme fırsatım var. Bu şekilde arkadaşlıklar kurmaya çalışın. Tekrar gitmeyi düşünüyorum ama oraya yerleşme düşüncesi kolay verilebilecek bir karar değil.

Amerika'daki çalıştığın süre kısa bir süre olsa da oradaki iş yaşamı hakkındaki izlenimlerini aktarabilir misin?
Eğer bir inşaat ustası, kaynak yapabilsem, el zannatim olsa vs vs holdinglerim olurdu heralde. Emeğin parsı çok yuksek. İşçilik gerektiren işler cok pahalı. Zataan bu program da o şekilde oluşuyor. Size Türkiye'de verdikleri saatlik ucretler burada oldugunuz ıçin kulaga hos geliyor ve gitmek istiyorsunuz. Karşı taraf ise ucuz işçilik buldugu için sizi çalıştırmak ıstıyor. Ama emin olun orda yaşayanlar için işçilik ucretleri daha yuksek.
Bir işte çalışan amerikalı kesinlikle işini düşünüyor hiç bir şekilde kaytarayım, vakitten çalayım yok ama işi bitince de eğlenme zamanı gelince de deli gibi sonuna kadar eğleniyorlar. O yüzden işinizde özverili olun. Kaytarıcaksanız da kameralara yakalanmayın.Canınızı fena yakabilirler.

Amerikalıların sana yaklaşımı nasıldı? Türkiye'yi ne kadar tanıyor ve biliyorlar?
Yaklaşım konusunda bir sorun yaşamadım gayet guzel arkadaşlıklarım oldu. Tabi bu biraz yaşanılan yere de bağlı. Kavgaya karışacak kadar başınız belaya girerse sakın korkmayın ama sakın kavga etmeyin.Amerikalılar biraz gosterişi seviyorlar sinama kültürlerinden de anlayacağınız üzere o yüzden kendinizi gösterin sakın cekingenlik yapmayın. Kavga ederseniz polisle basınız belaya girer ve ya canınız ya paranız yada her ikisi de yanar.

Türkiyeyi tanıma konusuna gelince. Canınızı sıkacak konulardan biri olucak. Koskaca guzelim ulkemızı bilmiyorlar. Anlatinca da ağızları açık kalıyor. Ayrıca 11 eylül dolayısıyla müslüman oldugunuzu ogrendıklerınde canınızı sıkan sorular sorabiliyorlar ve diliniz yetmedıği için cevaplar içinizde patliyor. Bu durumlarda sogukkanlılığınızı kaybetmeyın başınızı beladan uzak tutun, koyu milliyetcilik oralarda sokmez. Sakın sizi goderen şirketinize çok guven duyup dokunulmaz oldugunuzu duşunmeyin. Oraya gittiğinizde aksine yalnız oldugunuzu ve belaya bulaşırsanız kımse size yardımcı olamayacagını duşunun. Eyaletten eyalete kuralları degişen, tamamen kurallara bağımlı bir toplumdan bahsediyoruz bırakın sizi gonderen şirketi dış işleri bakanlığı bile söz gecirmeye kalkışamaz.

Gelelim anne baba sorularına :) İngilizcen ne kadar gelişti sence, programın ne kadar faydası oldu?
Konuşma yeteneğinizde çok büyük atılımlar beklemeyin derim. Ama algı konusunda büyük bir artış olacak. Tabi bu sizin ordaki kurdugunu ilişkilere bağlı bizim gibi 13 Türk'ün aynı yerde yaşadıgı bir işyeriniz olmaz umarım. Döndüğünüzde yabancı şarkıları, film fragmanlarını ve alt yazılı filmlerin nasıl yanlış cevirildiklerini algılayınca moraliniz yukselicektir.

Program boyunca hangi ülkelerden arkadaşlar edindin, görüşmeye devam edecek misiniz?
Moldova, Jamaika, Gana, Rusya, Filipinler, Meksika tabiki Amerika gibi birçok ulkeden arkadaşım var. Bir çoguyla görüşücem zaten internet sayesınde baglantı kurmak cok kolay oluyor.

Bu programda yaşadığın hayat boyu unutmayacağın bir anını bizlerle paylaşır mısın?
Aslında bircok var birisini sıkıntılı bir durumda keskın bir kararlılıga ve cabuk kaarar verme yetisine sahip olmanız gerektigini anlamanız digerini de erkek arkadaşlar için anlatıcam:

Birincisi, oraya gitmeden araba surmeyı bilmiyordum ve orda ogrendım. Emin olun orası burdan çok kolay Turkıye bir cehennem trafik konusunda. Ama benm ehliyetim yok ve en az 2 ay boyunca ehliyetsiz kullandım. Benim gibi kuçuk bir şehirdeyseniz polis tarafından durdurulmama olasılığınız sadece yuzde 10 diyebilirim. İşte o % 90 lık dilimden ben de nasibimi aldım ve acemilik o ya farlarımı acmadım :) diye polis arkamda sirenlerini actı ve beni kenara cekti. İnanılmaz kalbim atmaya başladı cunku cezası o an kodese atılmak ve sonra yuklu bir para cezasıyla ordan çıkmak. Polis cama geldiğinde farı unuttugumu soyledı ve farımı açtı :) ve evraklarımı sordu suphesiz. Ruhsatla ılgılı olan evrakları vedım ama olay ehlıyet kısmına gelınce ıkı seyden birini secmem gerekiyordu. Birincisi herşeyi itiraf etmek ve paşa paşa kodese gitmek ıkıncısı yalan soyleyıp olaydan kurtulmaya calısmak. Bakın kurallara sıkı sıkıya bağlı bi yerden bahsediyorum ıkıncısı cok rıskli. Ama ben yalan soledım ve ehlıyetımı cat pat ıngılızcemle evde unuttugumu sadece benzın almaya cıktıgımı soyledım. Bunun uzerıne eve gıdıp ehliyetını alalım dıyebılırdı ama sadece uyarı verdı. Ama uyarı şu şekıldeydı 2009 yılının kasımına kadar ehlıyetımı polis ofisine goturup gostermeliyim. İçimden geçmiş olsun dedım tabiki umarım 2009 kasımında benı turkıyeden ararlar.

Ikıncısıne gelince dedim ya erkekler için :) Mc donalds'ta gece calıştıgımı soylemıştım. Geceleri genelde sarhoş muşteriler geliyordu ben arkada grill denilen işteydim yani pişiriyor, paket falan yapıyordum. Moldovalı arkadaşım da siparişi alıyor ve para işini hallediyordu yani müşterilerle o konusuyordu. Bir öüşteride farklı taleplerin oldugunu anladım ve müşteriyle konusmaya ben gittim. Arabada sarışın hoş bir bayan ve yanında muhtememlen erkek arkadası vardı ve sarhoşlardı. Bayanın talebi suydu :) eger buyuk boy patates kızartması verırsem giğüslerini açacagını vaadediyordu. Ben de her Türk erkeğinin yapacagını yaptım ve Mc donalds'ın sahibi edasıyla patatesten şüphen olmasın dedım. Moldovalı arkadasım arkamda çılgına dondu :) :) ertesi gun herkes beni konuşuyordu unutamayacağım bir anıdır.


- Diger röportajlar

- Şimdi Başvurmak İçin Tıklayın
- Neden ICEP WORLD?
- ICEP WORLD USA, ABD Dışişleri Bakanlığı Tarafından Sponsor olarak yetkilendirildi.




   
 "Gitmeden önce düşündüklerinzden çok daha farklı şeyler tecrübe edebileceğiniz,bazen zorlasada fırsatları değerlendirdiğiniz zaman çok yer gezip,görüp,eğlenip,ingilizcenizi geliştirip para da kazanabileceğiniz bir program."

Emrecan Bilir
Anadolu Üniversitesi Kimya Müh.
 
Web sitemizde verilen ücretler, firmamız danışmanlık ücreti ve -varsa- yurtdışına ödenecek olan döviz tutarının merkez bankası kurlarına göre TL karşılığını kapsamaktadır. Ücretlere, Maliye Bakanlığının 40 seri nolu tebliğine göre KDV ve tüm vergiler dahildir. Firmamızın tahsil etmediği ücretler ve vize ücretleri, ilgili ülkeye ödeme yapılırken döviz karşılığı olarak yapılmalıdır.

GBP: 4.469, USD: 3.506, AUD: 2.615, EURO: 3.737, CAD: 2.641
Copyright © 1986-2016 ICEP WORLD Yurtdışı Eğitim ve Kariyer Merkezi. Tim hakları saklıdır.